بوپرنورفين- نالوكسون( سابوکسان). داروي موثر براي درمان اعتياد به مواد مخدر

بر اساس مقاله 4 سپتامبر مجله پزشكي نيوانگلند، درمان سرپايي با بوپرنورفين – نالوكسون روش مطمئن  و موثری به شمار مي آيد. قوانين اخير در ايالات متحده اجازه مي دهند تا پزشكان داروي بوپرنورفين و يا تركيبي از بوپرنورفين و نالوكسون را براي درمان اعتياد در مطب هاي خود مورد استفاده قرار دهند. در اين تحقيق, 325 فرد معتا د به اپياد ها به طور تصادفي انتخاب و هر كدام با 16 ميلي گرم بوپرنورفين به اضافه 4ميلي گرم نالوكسون و يا با 16 ميلي گرم بوپرنورفين به تنهايي و دارونما تحت درمان قرار گرفتند.

ميزان تست منفي ادراري براي افرادي كه از گروه تركيبي داروها استفاده مي كردند7/20%و براي آنهايي كه از بوپرنورفين به تنهايي استفاده مي كردند, 8/5%بود.  

عضو هیات علمی دانشگاه علوم بهزیستی: خطر مصرف بوپرنورفین برای درمان اعتیاد در مقایسه با متادون بسیار کمتر است

تهران-عضو هیات علمی مرکز تحقیقات اعتیاد و دانشگاه علوم بهزیستی توانبخشی گفت: داروی بوپرنورفین برای معتادان در مقایسه با متادون خطر بیش مصرفی و مسمومیت کمتری دارد وابستگی جسمی و روانی کمتری ایجاد می‌کند و قطع تدریجی آن راحت تر تحمل می‌شود.

دکتر علی فرهودیان در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا در خصوص ضرورت تنوع داروها و فرمولاسیون‌های مختلف در درمان اعتیاد افزود: متادون از جمله داروهایی است که در فرآیند درمان اعتیاد از سوی پزشکان و متخصصان استفاده می‌شود.

وی گفت: البته در مورد اعتیاد نیز مانند خیلی دیگر از بیماری‌ها باید گزینه‌های مختلفی برای دارو درمانی داشته باشیم تا بتوانیم تعداد بیشتری از بیماران را تحت پوشش قرار دهیم.

وی با بیان اینکه به منظور تحقق این امر، امروزه مصرف بوپرنورفین نیز به عنوان دارویی نگهدارنده رونق یافته است، اضافه کرد: استفاده از بوپرنورفین برای درمان وابستگی به مواد افیونی (نظیر کراک، هرویین، تریاک ، شیره) هم در روشهای سم زدایی و هم به شکل درمان نگهدارنده، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این روانپزشک و پژوهشگر عرصه اعتیاد، در خصوص تفاوت‌های متادون و بوپرونورفین گفت: هرچند این دو دارو به عنوان دو داروی نگهدارنده استفاده می‌شوند، اما تفاوتهای اصولی با هم دارند و در بعضی بیماران، متادون و در برخی دیگر، بوپرونورفین بهتر است و استفاده مناسب از هر یک از این دو دارو، موجب بهبود نتیجه درمان می‌شود.

او  از "سابوکسون" به عنوان دارویی موثر برای درمان معتادان نام برد و گفت: این دارو که مجوز وزارت بهداشت را دارد تا حدود زیادی بازگشت معتاد به سمت موادافیونی را از بین می برد.

دکتر علی فرهودیان در گفتگو با خبرنگار مهر از اعتیاد به عنوان یک بیماری مزمن و پیش رونده یاد کرد که به تبع آن نباید انتظار داشت درمان آن سریع و کوتاه مدت باشد.

وی با بیان اینکه درمان اعتیاد علاوه بر دارو نیازمند مداخلات روان درمانی و اجتماعی است، گفت: جزئیاتی در روند درمان اعتیاد وجود دارد که اگر به آنها توجه نشود اثر بخشی و ماندگاری درمان افت می کند.

فرهودیان ادامه داد: مولفه هایی نظیر مهارت پزشک، رابطه خوب درمانی با بیمار، ایجاد انگیزه خوب برای استمرار درمان، خانواده درمانی، کنترل خشم و هیجان، مشاوره در مواقع بروز بحران،‌ دقت در پیگیری و انجام آزمایش‌ اثربخشی درمان را بالا می برد و توجه کافی به هر یک از این جنبه ها در فرآیند درمان، احتمال بهبودی را افزایش می دهد.

ایشان در خصوص تنوع داروها و فرمولاسیونهای مختلف در مقوله درمان اعتیاد گفت: در حال حاضر داروهایی به نام داروهای درمانی نگهدارنده برای مواد افیونی مانند کراک، هروئین، تریاک و شیره وجود دارد که "متادون" و "بوپرنورفین" از جمله آنها است.

وی ادامه داد: البته به طور قطع باید اذعان کرد که در مورد اعتیاد هم مثل خیلی دیگر ازباید بیماریها گزینه های دارو درمانی مختلف داشته باشیم تا بتوانیم تعداد بیشتری از بیماران را تحت پوشش قرار دهیم و در این مسیر امروزه مصرف بوپرنورفین نیز به عنوان دارویی نگهدارنده رونق یافته است.

فرهودیان افزود: استفاده از بوپرنورفین برای درمان وابستگی به مواد افیونی، هم در روشهای سم زدایی و هم به شکل درمان نگهدارنده مورد استفاده قرار می گیرد و در مقایسه با متادون خطر بیش مصرفی و مسمومیت کمتری داشته و همچنین وابستگی جسمی و روانی کمتری ایجاد می کند و قطع تدریجی آن آسانتر است.

این روانپزشک و پژوهشگر در زمینهاعتیاد، به تفاوتهای متادون و بوپرونورفین اشاره کرد و گفت: این دو دارو به عنوان داروهای نگهدارنده مورد استفاده قرار می گیرند ولی تفاوتهای اصولی با یکدیگر دارند. به طوری که در برخی بیماران، متادون اثر بهتری دارد و در برخی دیگر بوپرونورفین جواب می دهد و استفاده مناسب از هر یک از این دو دارو موجب بهبود نتیجه درمان می شود.

وی در ادامه به داروی سابوکسون (Suboxone) که به منظور جلوگیری از سوءاستفاده از بوپرونورفین استفاده می شود، اشاره کرد و افزود: سابوکسون مورد تایید FDA است و مجوز وزارت بهداشت را برای عرضه به بیماران در کشور دارد.

این قرص ترکیبی از بوپرنورفین و نالوکسان است. نالوکسان به این جهت به سابوکسون اضافه شده که از سوء استفاده بوپرنورفین توسط افراد وابسته به مواد افیونی جلوگیری شود. به صورتی که در فرم زیرزبانی سابوکسون، نالوکسان دارو بی اثر است و در صورت تزریق، علائم محرومیت ایجاد کردهو موجب می شود فرد میل به تزریق مجدد نداشته باشد.

داروی سابوکسون که نام ژنریک آن بوپرنورفین نالوکسان است، شامل دو دارو است. بوپرنورفین، علائم ترک را کنترل می کند در حالی که نالوکسان شرایط معتاد را تعدیل می کند و این کار سبب می شود معتاد تمایل کمتری به بازگشت داشته باشد

نكات باليني تستي:

++ بوپرنورفين يك آگونيست گيرنده اپيات و به عنوان آنتاگونيست گيرنده  K-- اپيات است. مصرف اين دارو به صورت تركيبي توصيه مي شود.

روش درماني اخير شامل استفاده از بتادون و لوومتاديل را مي توان تنها در شرايط نظارت شديد قانوني مورد استفاده قرار داد. چون اين داروها ممكن است مورد سوء استفاده قرار بگيرند, تحقيقات گذشته اعلام مي كند كه تجويز 1 به 4 مقادير بوپرنورفين همراه با نالوكسون مي تواند سو استفاده از بوپرنورفين را كاهش دهد.

بسياري از کشورهاي در حال توسعه، رويکردي تنبيهي را به درمان اعتياد به هرويين دارند که استفاده از آگونيست‌هاي اپيوييدي را مانند بوپرنورفين ممنوع مي‌کند. برخي درمان آنتاگونيستي با نالترکسون را مجاز مي‌دانند هر چند که شواهد خوبي در مورد عملکرد آن وجود ندارد. در تلاش و براي متقاعد ساختن اين دولت‌ها به تغيير رويه، در مالزي پژوهشگران يک کارآزمايي تصادفي شده را انجام دادند که نالترکسون، بوپرنورفين و مشاوره تنها را در گروهي از مصرف‌کنندگان هرويين که به تازگي يک برنامه سم‌زدايي را به پايان رسانده بودند مورد مقايسه قرار مي‌داد.

نتايج به حدي به نفع بوپرنورفين بود که کميته پايش به سرعت کارآزمايي را متوقف کرد. شرکت‌کنندگاني که بوپرنورفين مصرف کرده بودند در مقايسه با کساني که نالترکسون يا دارونما دريافت کرده بودند ، درمان خود را به مدت طولاني‌تر دريافت کردند، روزهاي بيشتري را در ترک بودند و زمان بيشتري طول کشيد تا دوباره شروع به مصرف کنند. تمام مقايسه‌ها از نظر آماري معنادار بودند. همان‌طور که انتظار مي‌رفت نالترکسون اثري بر پيامدها نداشت. تمام شرکت‌کنندگان مشاوره گروهي دريافت کردند.
کارآزمايي کوچک‌تر از حد طراحي شده بود (126= بيمار) اما هنوز آنقدر توانمند بود که قابل استناد باشد. نويسندگان مي‌گويند که، بوپرنورفين عملکرد خوبي دارد و بايد مصرف آن ترغيب شود. يک تفسير مرتبط موافق است که کشورهاي در حال توسعه بايد درمان با داروهاي موثري مانند بوپرنورفين را مجاز بشمارند. حتي پس از اين کار هم، اقدامات زيادي لازم است.
در اين کارآزمايي‌ تنها دو پنجم شرکت‌کنندگاني که بوپرنورفين دريافت کرده بودند، 24 هفته درمان را کامل کردند و تنها يک چهارم از آنها تحت درمان ماندند و در طي دوره کارآزمايي هرويين مصرف نکردند